Kategoria: Bestelakoak

2025ko azaroaren 14tik aurrera, Espainian etxeko enplegatzaileak behartuta daude beren etxeetako lan-arriskuak ebaluatzera.

Lan Ministerioak doako tresna bat gaitu du ebaluazio hori egiteko https://www.prevencion10.es/ webgunearen bidez.

Etxeko lan-arriskuen enplegatzaileentzako autoebaluazioa da.

Enplegatzaileak, bete ondoren, gorde egin beharko du, kopia bat eman beharko dio langileari eta Laneko eta Gizarte Segurantzako Ikuskaritzak eskatzen badu, prest eduki beharko du.

Langilearen lanaldia edozein dela ere, enplegatzaileak autoebaluazioa egin beharko du.

Gaur, martxoak 30, Bizkaiko Caritasek bat egiten du ETXEKO LANGILEEN NAZIOARTEKO EGUNA oroitzeko. 1988an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak martxoaren 30a izendatu zuen etxeko langileen nazioarteko eguna, lanbide horren balioa onartzeko eta lanbide honetan aritzen direnen eskubideak aldarrikatzeko. Guk bezala, beste hiri batzuetako elizbarrutietako Caritas batzuek ospakizun- eta aldarrikapen-ekitaldiak egiten dituzte, etxeko langileen beste elkarte batzuekin eta Estatuko erakundeekin batera.

Etxeko langileak sektore ekonomiko garrantzitsua dira, eta lagungarriak dira lan-merkatuaren funtzionamendu eraginkorragoa eta hazkunde ekonomikoa izateko. Egiten dituzten zaintza-lanei eta etxeko lanei esker, haien kontratatzaileek aukera dute beren lan-betebeharrak eta betebehar pertsonalak betetzeko eta atsedenerako denbora izateko. Horregatik, ozen esan eta agerian jarri nahi dugu gizarteak lanbide horren balioa onartu behar duela, etxeko lanek eta zaintza-lanek bizitzari eusteko duten garrantzia kontuan hartuta.

Kolektibo honek emakume-aurpegia du. 2023an Espainian egindako etxeko lanei buruzko Gizarte Segurantzaren datu ofizialen arabera, emakumeek lanpostuen % 95 betetzen dituzte eta enplegatuen % 45 egoera erregularrean dauden emakume atzerritarrak dira. Egoera administratibo irregularrean egonda etxeko langile diharduten emakumeen kopuru handia estatistika ofizialetatik kanpo geratzen da.

Gure herrialdean, azken urteotan, etxeko langileen lan eta Gizarte Segurantzako baldintzak hobetu dira, besteak beste, langabezia-prestazioa jasotzea, arrazoi justifikaturik gabe kaleratzeko aukera ematen zuen atzera egiteko figura desagertzea, eta lanbide arteko gutxieneko soldata pixkanaka igotzea. Baina, aurrerapen horien ondorioz, kontratazioaren kostuak eta izapideak ere handitu dira, eta administrazioak ez du behar adina laguntza-neurririk hartu. Beste jarduera-sektore batzuetan, administrazioak neurri pizgarriak ditu kontratazioa sustatzeko, baina sektore honetan laguntzak urri-urriak dira eta guztiz eskasak. Sektore honen duintasuna eta balio profesionala aitortzen badira, ezinbestez sustatu behar da enplegatzaileen eta familien kontratazioa.

Gainera, oraindik lan asko egin behar da haien eskubideak erabat parekatzeko, gainerako langileen maila berean egon daitezen. Gaur, arreta berezia jarri nahi diegu etxeko langile gisa barne-erregimenean lan egiten duten emakumeen lan- eta soldata-baldintzei, sarritan, gainera, mendeko pertsonak zaintzen baitituzte. Horietako askok egiten dituzten lanaldiak astean benetan lan egindako 40 ordutik gorakoak dira, eta 24 orduko prestasuna dute, lan egiten duten lekuan bizi direlako. Legeak onartzen du egunero bi orduko atsedena izatea, baina hori ez da aski eta ez da beti betetzen; eta, askotan, beren gain hartzen dute mendekotasun handia duten eta familiakoak ez diren pertsonak zaintzeko ardura. Bakartuta lan egiten dute, informatzeko edo beren eskubideei buruz kontsultatzeko aukera gutxirekin.

Horiek horrela, Bizkaiko Caritasek bat egin nahi du etxeko langile askoren ahotsekin, honako hau aldarrikatzeko:

• Barne-erregimenean dauden etxeko langileen lan-baldintzak hobetzea: lanaldia benetan mugatzea; eguneko atseden-orduak legez luzatzea; soldata aitortzea.
• Beharrezko sailkapen profesionala, etxeko lanak eta pertsonen zaintzarekin zerikusia duten lanak bereizteko.
• Enplegatzaileek laguntza ematea lan-baldintza bidezkoak eta duinak sortzeko (kontratua sinatzea, Gizarte Segurantzan alta ematea benetako lan-orduak jasota, dagokion soldata ordaintzea, oporrak eta baimen-egunak).
• Administrazioak kontratazioa sustatzeko neurriak hartzea eta enplegatzaileen errealitatera egokitutako laguntzak aurreikustea, enpresekin egiten duen bezala.
• Arlo honetan eskumena/ardura duten administrazioek hobeto zaindu eta kontrola dezatela etxeko langileen kontratazioetan lan-araudia betetzen dela, Araubide Orokorreko langileekin egiten den bezala.

893/2024 Errege Dekretu berriak, 2024ko irailaren 12an indarrean jarritakoak, 16/2022 Legea eguneratzen du, eta, bertan, etxeko langileen lan-arriskuen prebentzioa kudeatu behar dela iragartzen da. Horrek betebehar batzuk ezartzen dizkie enplegatzaileei, hala nola:

• Enplegatzaileak egin beharko du familia-etxean lan egiten duten langileen segurtasun eta osasunerako arriskuen hasierako ebaluazioa, oro har, jardueraren eta enplegatuen ezaugarriak kontuan hartuta.
• Ebaluazioaren emaitzek arrisku-egoerak agerian uzten badituzte, enplegatzaileak behar diren prebentzio-neurriak hartu beharko ditu arrisku horiek desagerrarazteko edo murrizteko eta kontrolatzeko.
• Familia-etxeko zerbitzuko langileek, lana dela-eta, arrisku larria eta berehalakoa dutenean, behar diren neurriak hartu beharko dituzte egoera konpontzeko eta beharrezko jarraibideak eman jarduera eteko, eta, behar izanez gero, berehala etxetik alde egiteko.
• Enplegatzaileak eginkizunetarako egokiak diren lan-ekipoak eman beharko dizkie familia-etxeko zerbitzuko langileei, eta behar diren neurriak hartuko ditu horiek modu seguruan erabili ahal izateko.
• Ondo ziurtatu beharko du langileek behar den informazio guztia dutela eskura laneko segurtasun eta osasunerako arriskuei buruz, baita arrisku horiei aplika dakizkiekeen babes- eta prebentzio-neurriei buruz ere, horrela, beren informazio-eskubidea betez.
• Enplegatzaileek aukera eman beharko diete langileei parte hartzeko familia-etxeko zerbitzuan segurtasunarekin eta osasunarekin zerikusia duten gai guztietan.
• Enplegatzaileak bere gain hartuko du prebentzio-jardueraren antolaketa, eta langile bat edo batzuk izendatuko ditu jarduera horretaz arduratzeko, edo kanpoko prebentzio-zerbitzu batekin hitzartuko du zerbitzu hori.
• Enplegatzaileek egiaztatu beharko dute beren zerbitzura dauden langileek osasun-zaintza bermatzen duen azterketa medikoa dutela.

Enplegatzailearen betebeharrak EZIN IZANGO DIRA ESKATU, harik eta arriskuak ebaluatzeko tresna eskura jartzen denetik 6 hilabete igaro arte. Laneko Segurtasun eta Osasunerako Institutu Nazionala prestatzen ari da, aurreikuspenen araberako doakoa izateko, 10 hilabeteko epean, argitaratu denetik.

Ezagutu Enplegu Duinaren Aldeko Familiak, etxeko enpleguaren sektorea duintzeko proiektua.

 

Urriaren 15ean, larunbata, izango da, 11: 00etan, online.

Tailer hau etxeko lanaren eta zainketen enplegatzaileei zuzenduta dago, bai eta zaintzeko interesa dutenei ere. Gune honetan etxeko zainketak gure gain hartzeko beharrak trukatuko ditugu, etxeko langileen kontratazioari eta zainketei buruzko zalantzak partekatuko ditugu, besteak beste. [Esteka]

M8 berri bat dator COVID-19ak markatutako bi urteren ondoren; pandemiak agerian utzi du maila globaleko sistema desberdin baten iraunkortasunik eza eta bidegabekeria. Pandemiaren ondorioak ez dira neutroak Caritasek lagundutako pertsonen generoari dagokionez. Egiturazko eredu batek bi aldiz kolpatzen ditu emakumeak, eta indarkeria matxisten gaitzari askotariko desberdintasunak gehitzen zaizkio, hala nola jatorri etnikoa, adina, egoera sozioekonomikoa, desgaitasuna edo kokapen geografikoa, zeinak baldintza prekarioenetan dauden emakumeengan eragina baitute eta gizarte-bazterketako arriskua areagotzen baitute.

Martxoaren 8a Emakumearen Nazioarteko Eguna dela eta, Caritas Bizkaiak gogorarazi du pobreziaren eta bazterketaren errealitateak emakume-aurpegia duela, eta genero-diskriminazioak eragiten duen inpaktuari eta ondorioei buruz ohartarazi du, desberdintasun eta injustizia sozialeko egitura-sistema batean ainguratuta baitago. Salatu nahi dugu, halaber, egiturazko desberdintasun horren ondorio zuzena direla oraindik ere emakumeenganako indarkeria ugariak.

Caritas Bizkaiak, gaur egun bereziki, emakumeen eta gizonen arteko harremanen esparru baten alde lanean jarraitzearen aldeko apustua egiten du, emakumeen eskubideak babestuak, errespetatuak eta bermatuak izan daitezen. Horretarako, elkarrekin ibili behar dugu, sinodaltasunak horretara bultzatzen gaitu, Espirituak gako honetan ematera gonbidatzen gaituen urratsak argitzera. Elkarrekin ibiltzeak esan nahi du guri entzutea, emakumeei min ematen dieten gauzak azaldu ahal izatea, jasaten dituzten bazterketa txiki eta handiak, zer ekarpen egin dezaketen, zer egiteko gai sentitzen diren. Azter dezagun nork duen ahotsa, nork hartzen duen parte, nork hartzen dituen erabakiak eta nola hartzen diren. Bidelagun izateko erronkari aurre egin diezaiogun, gizonen eta emakumeen arteko asimetriei buruz hitz egin dezagun, entzun diezaiogun elkarri. Horrela bakarrik lagunduko dugu berdintasunaren aldeko etengabeko konpromisoa eraikitzen.